Według powszechnej w Polsce opinii wydarzenia z lat 80. XX w. miały doprowadzić do obalenia komunizmu w naszym kraju w drodze bezkrwawej rewolucji i zapoczątkować upadek systemu w skali światowej. Wielomilionowy ruch Solidarności, słynne słowa Jana Pawła II „nie lękajcie się”, demokratyczna opozycja i działalność Kościoła Katolickiego miały być zasadniczymi czynnikami upadku komunizmu. W tym kontekście recenzowana praca ma z polskiego punktu widzenia charakter wyraźnie obrazoburczy, tzn. obala wiele mitów związanych z upadkiem komunizmu. Autorzy pracy, którzy są amerykańskimi naukowcami, twierdzą, że współczesna świadomość europejska w odniesieniu do upadku komunizmu została ukształtowana przez media
i ma niewiele wspólnego z rzeczywistością. Według powszechnej opinii komunizm został obalony przez masy, które wystąpiły przeciwko totalitarnemu systemowi w formie strajków i demonstracji, w których brały udział miliony ludzi. Autorzy widzą ten problem zupełnie inaczej.

Przede wszystkim, z wyjątkiem Polski, w latach 80. XX w. w państwach bloku sowieckiego nie istniała żadna licząca się opozycja, ani tym bardziej społeczeństwo obywatelskie (s. 7). W takich państwach jak NRD, Czechy, Węgry czy Rumunia opozycja liczyła po kilkaset wyizolowanych ze społeczeństwa osób. Masowe demonstracje, strajki oraz zawiązywanie się opozycyjnych organizacji miało w tych państwach miejsce dopiero wtedy kiedy system komunistyczny znajdował się już w stanie agonalnym. Nie można zatem twierdzić, że system upadł w rezultacie działań opozycji lub społeczeństwa obywatelskiego. Popularny w Polsce slogan społeczeństwa obywatelskiego miał również niewiele wspólnego z rzeczywistością w latach 80. XX w. Społeczeństwo obywatelskie opiera się na instytucjach państwowych i prawie własności, które umożliwiają ochronę podstawowych wartości demokratycznych. Ówczesne warunki w Polsce nie stwarzały jednak takich możliwości. Autorzy przytaczają nawet słowa Bronisława Geremka, który przyznaje, że myślenie o społeczeństwie obywatelskim w latach 80. XX w. było utopią (s. 9). Jak w takim razie mogło dojść do upadku komunizmu?
 Według autorów recenzowanej pracy w poszczególnych państwach komunistycznych realną władzę stanowiło po kilkaset tysięcy aparatczyków, którzy dzierżyli władzę utrzymując fikcję wspólnej własności majątku narodowego. W rzeczywistości korzystali z tego majątku w dowolny sposób utrzymując własne sklepy, ośrodki usługowe, wypoczynkowe itp. Sytuacja gospodarcza w państwach komunistycznych była zawsze bardzo ciężka, dlatego komunistyczna elita postanowiła kupić spokój społeczny zaciągając kredyty na Zachodzie. W rezultacie poziom życia nieco się poprawił w latach 70. XX w. Następnie w celu spłaty kredytów zaciągano następne kredyty, co doprowadziło do spirali zadłużenia. Ostatnie dwadzieścia lat istnienia Związku Radzieckiego było możliwe tylko dzięki znacznym dochodom ze sprzedaży surowców. Kiedy ceny ropy naftowej osiągnęły katastrofalnie niski poziom na przełomie lat 80. i 90. XX w., imperium sowieckie upadło. Zdaniem autorów komunistyczne elity zorientowały się w latach 80. XX w., że system stał się bankrutem i w związku z tym straciły zainteresowanie dalszym jego utrzymywaniem. Lata 80. XX w. to początek okresu przekształcania się komunistycznych elit w nową burżuazję. W wyniku stosowania najczęściej nielegalnych metod, komuniści przejęli znaczną część majątku narodowego w poszczególnych państwach bloku sowieckiego. Szczególnie rażące rozmiary przybrał ten proces w Związku Radzieckim, gdzie oszustwem stulecia stało się przejęcie sektora energetycznego przez nieliczną grupę byłych komunistów oraz funkcjonariuszy KGB i ludzi z nimi związanych.  
 Innym istotnym powodem upadku komunizmu była promocja miernoty na wszystkich szczeblach władzy. W zakresie obsadzania stanowisk system zawsze polegał na promowaniu ludzi przeciętnych, wiernopoddańczych, nie wyrażających swojej opinii (promowano miernych i bezkrytycznych oportunistów). Promocja takich ludzi miała zabezpieczyć ich przełożonych przed ewentualną utratą władzy. W rezultacie brakowało kompetentnych kadr np. do prowadzenia polityki gospodarczej. W tej sytuacji trudno się dziwić, że system zbankrutował, nie tylko w sensie ekonomicznym. 
 Upadek ten to klęska elit komunistycznych, które nie były w stanie podołać zadaniu zarządzania państwami. Inne podawane powody upadku komunizmu mają według autorów recenzowanej pracy drugorzędne znaczenie. Autorom recenzowanej pracy można zarzucić niedocenianie oporu społeczeństwa polskiego wobec systemu komunistycznego (analiza recenzowanej pracy skłania do stwierdzenia, że obalenie komunizmu przez Polaków to część naszej mitologii narodowej a nie fakt). Jednak przedstawiona przez autorów wersja przyczyn upadku komunizmu zasługuje na uwagę oraz pozwala wyjaśnić niektóre aspekty funkcjonowania współczesnych społeczeństw państw postkomunistycznych.