Streszczenie: Terminy „kultura” i „cywilizacja” bywają czasami utożsamiane, czasami są rozumiane jako bliskoznaczne, ale także nawet przeciwstawiane sobie. Dla potrzeb tego referatu zostaną one rozróżnione (a może nawet nieco sztucznie przeciwstawione). Przez „kulturę” będziemy rozumieć to, co jest zdobyczą na drodze duchowego rozwoju człowieka; natomiast przez „cywilizację” to, co jest technicznym dorobkiem ludzkości. Główną tezą referatu jest twierdzenie, że przy takim rozumieniu „kultury” i „cywilizacji”, kultura powinna sprawować opiekę nad cywilizacją, dbając o to, aby techniczne osiągnięcia ludzkości (cywilizacja), były wykorzystywane ku rozwojowi człowieka-osoby (kultura), a nie przeciwko niemu. Stąd też sam tytuł referatu, który jest parafrazą powiedzenia Heideggera, że filozof jest pasterzem bytu. Wobec daleko posuniętej specjalizacji w kształceniu i codziennych działaniach człowieka, widać współcześnie –może nawet bardziej niż dawniej – wyraźną potrzebę kształcenia (również) humanistycznego. Ze względu na obiektywne dobro jednostek, poszczególnych społeczności, a nawet całej ludzkości „chodzi o rozwój osób, a nie tylko o mnożenie rzeczy, którymi osoby mogą się posługiwać. […] Człowiek nie może zrezygnować z siebie, ze swojego właściwego miejsca w świecie widzialnym, nie może stać się niewolnikiem rzeczy, samych stosunków ekonomicznych, niewolnikiem produkcji, niewolnikiem swoich własnych wytworów”[1].